NIŠ. Galerija savremene likovne umetnosti Niš predstavlja u Oficirskom domu, od 12. do 31. maja 2026, retrospektivnu izložbu Mirjane Mire Maoduš pod nazivom "Svetlost Monparnasa nad Nišavom".
Mirjana Mira Maoduš pripada grupi stvaralaca koji su svoj slikarski put otpočeli sticanjem prvih akademskih znanja i veština van granica Srbije, prezentovali svoja dela uglavnom u inostranstvu, da bi nakon pet decenija rada potvrđenog nagradama i priznanjima, nastavila da stvara u svom ateljeu u Beogradu. Retrospektivna izložba u Nišu, u organizaciji Galerije SLU i Kulturne ustanove Galerija 73 Beograd, prilika je da se široj i stručnoj javnosti ovog podneblja predstave dela slikarke nastala od kraja šezdesetih godina do danas.
Mira Maoduš je rođena tokom Drugog svetskog rata u italijanskom vojnom logoru u srpskom mestu Medak. Osnovnu i srednju školu završila je u Beogradu, a prva slikarska znanja stekla na studijama u Školi za primenjene umetnosti u Frankfurtu. Upoznavanje sa nemačkom scenom uticalo je na poetiku autorke, koja je kontrastima jarkih boja iskazivala svoje emocije, unutrašnje nemire i socijalno angažovane stavove. Usavršavanje na Akademiji u Veneciji (Accademia di belle arti) i dodir sa italijanskom školom ekspresionizma, iznedrili su radove kojima se predstavila na prvoj samostalnoj izložbi u Veroni 1973. godine. Nakon magistrature istorije umetnosti u Milanu, Mira Maoduš se u potrazi za novim iskustvima preselila u Pariz, gde je nastavila studije slikarstva na Akademiji (Ecole National Superieur des Beaux-arts), približivši se fovističkom poimanju umetnosti.
Razvojnom slikarskom putu Mire Maoduš nesumnjivo je doprineo kosmopolitski duh i životne okolnosti, koje su je nakon školovanja i rada u Italiji i Francuskoj odvele u Moskvu, Njujork i Tokijo. Detalji iz prirode, pejzaži, lica lišena individualnosti i atmosfera na ulicama bili su motivi koji su, kao i na samim počecima, zaokupljali njenu pažnju, da bi presudni uticaj na dalje stvaralaštvo imao boravak u Japanu, zemlji koja kaligrafiju neguje kao tradicionalni vid likovnog izražavanja. Kreiranjem sopstvene kaligrafije, podstaknute korenspodencijom Van Goga i Gogena, počela je da izražava svoju prirodu, duh i emocije. Isprva je na platno prenosila delove stihova Remboa, Koktoa i drugih francuskih pesnika, i koncipirajući slojevito bojeno polje, na iskustvima umetnosti letrizma, gradila apstraktne kompozicije bogate likovnim i značenjskim sadržajima, dajući slici reljefnu strukturu i plastični sadržaj.
Devedesetih godina svet je počeo drugačije da gleda na njen narod. Vođena rodoljubivom potrebom da ispravi nepravdu, otpočela je borbu šaljući poruku kroz svoju umetnost i svoja dela. Bez želje da svom radu da politički kontekst, nacionalni ponos i ljubav prema zemlji počela je da iskazuje ispisujući platna rečima i stihovima Jovana Dučića, Đure Jakšića, Vladislava Petkovića Disa, Puškina i Jesenjina. Vremenom, koristeći crvenu, plavu i žutu boju uz crnu i belu, u svoja dela unosila je slova koja vode nekom znaku, slogove koji upućuju na neki pojam ili ideju, reči srpskog ili ruskog jezika, nazive koji usmeravaju na ono što je pokreće i čemu stremi. Tako je nastao ciklus Ćirilica, koji umetnica u stalnoj potrazi za odgovorom na pitanje Ko sam ja i dalje istražuje i oplemenjuje, namerna da prateći savremene tendencije i moderne uticaje iskaže svoju privrženost korenima i nasleđu.
